Trump vs Clinton: Fortuyn vs Melkert

Raymond Mens 27 januari 2017
0 people like this post

Toen ik halverwege 2016 in de media verkondigde dat Donald Trump de verkiezingen weleens zou kunnen winnen, werd ik her en der als ‘Trump-gekkie’ weggezet. Toch had juist de Nederlandse pers beter moeten weten – hebben we niets geleerd van de Fortuyn-revolutie?

Wat destijds voor veel mensen ondenkbaar leek, is nu realiteit: president Donald J. Trump woont inmiddels in het Witte Huis. Ondanks een verrassend goed scorende Bernie Sanders, wachtte Trump in november een eindstrijd tegen Hillary Clinton. Een tweestrijd waarin de uitgesproken multimiljonair niet alleen een kans had, maar wat mij betreft zelfs favoriet was.

Niet alleen de mechanismen van Trump’s opkomst deden sterk denken aan het Nederlandse politieke landschap in 2002, ook de tweestrijd tussen Trump en Clinton vertoonde angstvallig veel overeenkomsten met de clash tussen Pim Fortuyn en Ad Melkert in 2002. Waar Fortuyn liet zien dat het torentje niet onhaalbaar was voor een politieke buitenstaander, bewijst Trump hetzelfde ten aanzien van het Witte Huis. De fluwelen revolutie van Fortuyn kreeg na ongeveer veertien jaar dus een vervolg via een bloedstollende Amerikaanse revolte.

Fortuyn, die zich destijds in beginsel afzette tegen de politieke elite, richtte zijn pijlen vooral op – de puinhopen van acht jaar – Paars. Binnen Paars moest de Partij van de Arbeid het ontgelden, waarbinnen Melkert uiteindelijk als hoofddoelwit fungeerde. Met de betiteling ‘All talk, no action’ richtte Trump zijn pijlen ook primair op het establishment in Washington. Binnen zijn eigen partij elimineerde Trump daarom eerst vakkundig elitekandidaat Jeb Bush. Daarna richtte hij al zijn pijlen op die andere kandidaat van de zittende macht: Clinton. De Democrate, die al sinds 1992 in Washington meedraait als First Lady, Senator en meest recent minister van Buitenlandse Zaken, vertegenwoordigde alles waar de ‘silent majority’ van Trump zich tegen keerde. Deze brandstof dreef Trump uiteindelijk naar de overwinning.

Clinton bevond zich in een even benarde positie als ‘meneer Melkert’ in 2002. Lang liep de kroonprinses warm voor haar ultieme droom, maar onder de gemiddelde Amerikaan was het enthousiasme voor een tweede president Clinton nooit erg groot. Steevast verdedigde ze het beleid van partijgenoot en zittend president Barack Obama, maar het Amerikaanse electoraat zocht een frisse wind. Nooit blonk ze uit in de campagne. ‘Kijkt u eens wat vrolijker’, zou Fortuyn kunnen zeggen.

Kiezersonderzoek in het voorjaar van 2016 toonde aan dat ‘leugenaar’ het eerste woord is waar veel kiezers aan denken als ze de naam Hillary Clinton horen, op enige afstand gevolgd door termen als ‘oneerlijk’, ‘onbetrouwbaar’ en ‘crimineel’. Eerlijk is eerlijk: in datzelfde onderzoek voerde ‘clown’ de lijst bij Trump aan. Tja, bij een tweestrijd tussen een ‘crimineel’ en een ‘clown’ kan die laatste dus zomaar winnen.

Category: Blog
  • 0
  • 604

Leave your comment